Yazıyı Paylaş
Yazıyı Oyla
Çağdaş vergi sistemlerinde vergi, mükelleflerin beyanına dayalı olarak tarh edilir. Vergi tarhında mükellefin beyanının esas alınması, bu beyanların başıboş ve keyfi olması anlamına gelmiyor. İdare, kamu kesimi için yaşamsal önem taşıyan vergilerin kayba uğratılmasını önlemek amacıyla mükelleflerin vergi konusuna giren işlemlerini zamanaşımı süresi içinde inceleme olanağına sahip.
Vergi sistemimizde de beyan esası benimsenmiş durumda. Ancak çeşitli nedenlerle bazı mükelleflerin beyanname vermesi gerekmiyor. Bu durumdaki mükelleflerin beyanname vermek istemeleri halinde bu beyannameler kabul edilmiyor.
BEYANNAMEYE NET DEĞERLER YAZILIYOR
Gelirin vergilendirilmesinde kazancın net tutarı dikkate alınıyor. Örneğin, bir esnafın elde ettiği hasılattan yapmış olduğu giderler düşülüyor ve vergilendirilecek kazanca ulaşılıyor. Mükellefin başka kaynaklardan kazançları olması halinde onların da net tutarları vergilendirilecek kazanca ekleniyor.
Bu yapı, gelirin tanımında yer alan 'safi' özelliğinin bir gereği. Böylece mükelleflerin gerçek kazançlarının vergilendirilmesi sağlanmaya çalışılıyor.
BEYANNAME ÜZERİNDEN YAPILACAK DİĞER İNDİRİMLER
Beyanname veren gerçek usulde gelir vergisi mükellefleri, beyan ettikleri gelir toplamı üzerinden başka indirimler yapma olanağına da sahipler. Bu indirimler Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 89. maddesinde 11 başlıkta düzenlenmiş durumda. Biz burada bu indirimlerin eğitim ve sağlıkla ilgili olanlarına değineceğiz.
Mükellefler, GVK'nın 89. maddesine göre; kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılan eğitim ve sağlık harcamalarını beyanname üzerinden indirebiliyorlar. Bu indirimlerin yapılabilmesi için bazı koşulların sağlanmış olması gerekiyor.
İNDİRİM KOŞULLARI
Eğitim ve sağlık harcamalarının indirilebilmesinin ilk koşulu, harcamanın Türkiye'de yapılması. Yani, yurtdışında yapılan eğitim ve sağlık harcamalarının indirilmesi mümkün değil. İkinci koşul ise bu harcamaların gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinden alınacak belgelerle ispatlanması. Bu bağlamda, vergi mükellefi olmayan vakıf üniversitelerinden alınacak belgelere dayalı olarak indirim uygulanamıyor.
Belirtilen koşulların yerine getirilmesi halinde, eğitim ve sağlık harcamalarının tamamı indirilemiyor. Yapılacak indirim beyan edilen gelirin yüzde 10'unu aşamıyor. Aşması halinde, indirim beyan edilen gelirin yüzde 10'uyla sınırlı olarak yapılabiliyor.
BEYANNAME VERMEYENLER YARARLANAMIYOR
Eğitim ve sağlık harcamalarının beyan edilen gelirden indirilmesi uygulaması sadece beyanname veren gelir vergisi mükellefleri için geçerli. Bazı kişiler, vergi ödemelerine rağmen beyanname vermek zorunda değiller. Bu durumdakiler beyanname vermek isteseler bile kabul edilmiyor.
Ücretliler, faiz geliri elde edenler ve stopaj yoluyla vergilendirilen bazı vergi mükellefleri de bu tür harcamaları yapıyorlar. Ancak, bu durumdakiler beyanname vermedikleri için yapmış oldukları eğitim ve sağlık harcamaları nedeniyle indirim uygulamasından yararlanamıyorlar.
İndirimden yararlanamayanların büyük bir çoğunluğunun vergisi stopaj yoluyla alınıyor. İndirimden yararlananlar ise vergisini yıl bittikten sonra iki taksit halinde ödüyorlar. Yani, bu indirimler konusunda birileri lehine ayrımcılık yapılacaksa vergisini peşin ödeyenlere öncelik verilmesi gerekmez mi?
Bir yandan 'belge düzeni oturtulacak' deniyor. Diğer yandan, belge düzenini sabote edecek uygulamalara imza atılıyor. Bunu anlamakta zorluk çektiğimizi belirtmek isteriz. İlgili ve bilgililerin bu konuda gerekli duyarlılığı göstereceğini umuyoruz.
Benzer Yazılar:
Gelir Vergisi'nin konusuna giren kazanç ve iratların safi tutarlarının nasıl saptanacağı, hangi giderlerin gayri safi irattan indirileb ...
Her yılın mart ayının (ilk 25 gününün), bir önceki yıl elde edilen gelirlerin beyan dönemi olması dolayısıyla bu ayki yaz ...
Bugün okulların bir kısmı açılıyor. Milyonlarca öğrenci eğitim ve öğretim dönemine büyük bir heyecanla baş ...
Artık kurumların beyannamelerini elektronik ortamda vermeleri gerekiyor. Elektronik beyannamelerin de formatları idarece belirleniyor. 2009/4. d&o ...
VERGİLERLE ilgili beyan dönemi yaklaşıyor. Yasaların size tanıdığı, avantajların farkında mısınız? Gerçek kişilere, ...
Kayit ol isleminden sonra e-posta adresinize onay mesaji gelecektir.
