Yazıyı Paylaş

Yazıyı Oyla

  Ali bey işten çıkarma tazminatında miktar nasıl belirlenir ve hangi koşullarda miktar arttırılabilir. Benim çalışmış olduğum şirkette 5 senelik sürem var. Ancak,  resmiyette ve SSK’da bana ödenen ücret 600 lira olarak gösteriliyor ve bu para bankaya yatıyor her ay  600 lirada elden veriliyor. Bana kriz nedeniyle işten çıkarılacağım söylendi ve bana tazminat olarak 3000 lira vereceklerini söylediler. Beş senelik emeğimin karşılığı gerçekten 3000 liramı?

Sizin durumunuza göre, işvereniniz sizin ücretlerinizi eksik gösterip, kayıtdışı olanları da elden ödemektedir. Bu durumda size kıdem tazminatı ödenirken, gerçek ücretiniz üzerinden paranızı almanız gerekir. Elinize her ay net 1200 lira geçtiğine göre bu rakamın brütü, 1675 lira civarındadır. Buna göre de almanız gereken kıdem tazminatı tutarı da, (1675 X 5 =)8375 liradır….

Sayın okurum, üç şekilde kayıtdışı çalışma vardır;

–Tam sigortasız ki kişi hiç sigortalı yapılmaz tamamen kaçaktır.

–Eksik günlü sigortalı; kişi sigortalıdır, ücretleri de gerçektir ama çalışma günleri SGK’ya eksik bildirilir.

–Eksik ücretli sigortalı; ki kişi sigortalıdır ama ücretleri olduğundan daha düşük gösterilir.

İşveren sizi işten çıkardığında bu rakamı derhal ve nakit olarak ödemelidir. Şayet, bu rakamı ödemezse, derhal ödemezse, nakit olarak vermezse Çalışma Bölge Müdürlüğü’ne durumu yazılı dilekçe ile şikayet edebilirsin.

***Şikayetin incelenmesi;

Çalışma Bölge Müdürlüğü şikayetini, İş Müfettişlerine gönderir ve en geç 3 ay içinde İş Müfettişince işveren nezdinde inceleme-soruşturma yapılır ve rapor edilir. Müfettiş raporunda sizi haklı görürse ki (genelge işçiyi haklı görürler) size ve işverene bir yazı gönderip, almanız gereken rakamın derhal ödenmesini ister.

***Müfettiş raporu kesin değildir

Fakat, İş Müfettişi tarafından siz haklı görülseniz dahi bu kesin karar değildir ve herhangi bir makam-mevki tarafından işverene zorla uygulattırılamaz, yani sizin paranızı işverenden alıp size verecek bir resmi yer yoktur. Zira, müfettiş raporu sadece kanaat-düşünce içerir. İşverene verilmiş uyarı anlamındadır. Bölge Çalışma Müdürlüğü, işveren gönderdiği yazıda, “İşçilerinizden ….’ya kıdem tazminatı olarak …. Lira parayı en geç 15 gün içinde ödemenizi ve ödeme ile bilgilendirmeyi de Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne göndermenizi rica ederiz” der.

***İkinci şikayetle bedava dava açtırabilirsiniz

Çalışma Bölge Müdürlüğü’nün yazısına rağmen işveren parayı size ödemez ise artık iş mahkemesinde dava açmanız gerekir bu davada İş Müfettişinin raporu önemli bir delildir. Fakat, İş Mahkemesinde dava açarken istediğiniz tazminata göre belli bir para ile mahkeme masraflarını da vezneye yatırmanız gerekir. İşte burada da bir yolunuz var Bölge Çalışma Müdürlüğü sizin adınıza dava dilekçesi yazıp, İş Mahkemesinde davanızı açar ve bu durumda sadece mahkeme posta masrafları (10 lira) dışında bir para ödemeniz gerekmez.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 10 uncu maddesine göre; “ İş Kanununun uygulanması ile görevli olan idari merciler, kendilerine yapılan müracaatları 15 gün içinde idari yoldan neticelendiremedikleri ve iş mahkemelerinin görevi içinde gördükleri takdirde bu hususa dair olan evrak ve belgeleri yetkili iş mahkemesine tevdi ederler. Mahkeme, re’sen gün tayin ederek tarafları davet ve müracaat sahibinin davacı olduğunu tesbitten ve zabıtnameye imzasını aldıktan sonra bu kanundaki esas ve usullere göre davayı görerek kararını verir. İdari merciin bu yoldaki tevdii mahkemenin göreve mütaallik kararını takyit etmez.”

***Bu davayı sizin takip etmeniz gerekir

Çalışma Bölge Müdürlüğü sizin adınıza dava dilekçesi yazar, para ödenmeksizin gidip iş mahkemesine verir ama bu davayı takip etmez, davanızı sizin takip etmeniz gerekir. Yukarıda da ifade ettiğim gibi İş Müfettişi raporu da dava dilekçesi ile mahkemeye gönderilir ki bu davada önemli delillerden birini bu rapor teşkil eder.