Yazıyı Paylaş

Yazıyı Oyla

Ülkemiz küreselleşmenin ekonomik, sosyal ve yönetim sorunlarını çözmek ve bu sürecin fırsatlarından faydalanmak üzere 30 ülkenin müştereken çalıştıkları hükümetler arası bir forum olan İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı (OECD)’in kurucu üyeleri arasında yer almaktadır.
 
 
OECD bünyesinde yapılan araştırma, inceleme ve görüşmeler aynı zamanda uluslar arası işbirliğinin hangi ilkeler çerçevesinde sürdürüleceği konusunda norm ve modellerin belirlenmesine yardımcı olmaktadır. Bu bağlamda, OECD tarafından hazırlanan düzenlemelerden biri olan Sözleşme’ye OECD üyesi olmayan Arjantin, Brezilya, Bulgaristan, Estonya, Güney Afrika, İsrail, Slovenya ve Şili de taraftır. Sözleşme ülkemiz tarafından 1997 yılında imzalanmış olup 2000 yılında onaylanmıştır.

Sözleşme’nin üye ülkelerde ne şekilde uygulandığı OECD Rüşvetle Mücadele Çalışma Grubunda tüm taraf ülkelerin katılımıyla incelenmektedir. İki aşamadan oluşan söz konusu incelemenin ilk aşamasında Sözleşme gereklerinin yerine getirilmesi için ulusal mevzuatın oluşturulup oluşturulmadığı incelenmekte, ikinci aşamada ise oluşturulan ulusal mevzuatın Sözleşmenin uygulanmasındaki etkinliği gözden geçirilmektedir. İncelemeler neticesinde OECD Sekretaryası tarafından hazırlanan durum raporlarında dile getirilen eksiklik ve eleştiriler dikkate alınarak yapılan düzenlemelerin yeterliliğini ele almak amacıyla belli zaman aralıklarıyla yeniden incelemeler yapmaktadır.

OECD Sekretaryası tarafından ülkemize ilişkin hazırlanan raporlara ‘ www.oecd.org’ adresinden ‘By Country’ bölümünde ülkemiz için ayrılan sayfadan ulaşmak mümkündür.

Yabancı Kamu Görevlileri ve Rüşvet Suçu

“Uluslar arası Ticari İşlemlerde Yabancı Kamu Görevlilerine Verilen Rüşvetin Önlenmesi”ne göre; “yabancı kamu görevlileri” yabancı bir ülkede, seçilmiş ya da atanmış olan, yasama, idari veya adli bir görevi yürüten, kamu kurum ya da kuruluşların veya uluslar arası örgütlerin görevlileri ya da aynı ülkede uluslar arası nitelikte görevleri yerine getiren kişilerdir. Taraf ülkeler, herhangi bir işin yapılması; yapılmaması veya muhafazası amacıyla yukarıda tanımlanan yabancı kamu görevlisine doğrudan veya dolaylı olarak yarar teklif veya vaat edilmesini veya sağlanmasını rüşvet suçu olarak kabul etmektedir.

Ülkemizde Rüşvetle Mücadele

OECD çatısı altında taraf olduğumuz Sözleşme’nin etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik adımlar atılması, hem uluslararası yükümlülüklerimiz hem de ülkemizin dış pazarlardaki çıkarları bakımından büyük önem taşımaktadır.

Rüşvet suçu, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK)252 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiştir.
Maddenin5.fıkrası ile Sözleşme hükümlerinin uygulanmasına imkân tanınarak “yabancı kamu görevlisi”ne rüşvet verilmesi suçu tanımlanmış ve cezai yaptırım altına alınmıştır.

Öte yandan, özelleştirme kapsam ve programında olan kuruluşların özelleştirilmesine ilişkin ihalelerle ilgili olarak bir takım düzenlemeler yapılmıştır. Bu çerçevede, ihale şartnamelerinin “İhaleye Katılamayacak Olanlar”başlıklı maddesi altında “ OECD Rüşvetle Mücadele Sözleşmesi kapsamında Yabancı Kamu Görevlilerine Rüşvet Verme suçundan mahkûm olan gerçek ve tüzel kişiler”şeklinde düzenlenmiş bir bent ilave edilmiştir. Ayrıca, ihaleye iştirak edecek tüm yatırımcılardan rüşvet verme suçundan hüküm giymediklerine dair bir taahhütname alınmaktadır.

Kamu görevlilerinin görevleri esnasında, gerek rüşvet gerek yolsuzlukla ilgili bir işlemi öğrenmeleri durumunda, ilgili mercileri haberdar etmeleri yasal bir zorunluluktur.

Öte yandan Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında 5549 sayılı Kanunun 4.Maddesi gereğince anılan kanunun 2/d Maddesinde sayılan yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu malvarlığının yasadışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bilgi veya şüpheyi gerektirecek bir hususun bulunması halinde, bu işlemlerin yükümlüler tarafından Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’na (MASAK) bildirilmesi zorunludur.

Kaynakça: www.dtm.gov.tr