Yazıyı Paylaş

Yazıyı Oyla

1 Ağustos 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6009 Sayılı ''Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun''un 15. maddesi ile mükelleflerin izahat taleplerine istinaden İdare tarafından oluşturulan mukteza (özelge) ve sirkülerler hakkında yeni düzenlemeler yapılmıştır. Konuya ilişkin açıklama ve görüşlerimiz 12 Ağustos 2010 tarihli ve 074 numaralı sirkülerimizde dikkatinize sunulmuştur.

28 Ağustos 2010 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Mükelleflerin İzahat Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik” ile 6009 Sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun 413. maddesinde yapılan değişiklikler çerçevesinde; özelge vermeye yetkili komisyonun teşekkülü, özelgelere ilişkin müracaatın nereye, kimler tarafından yapılabileceği, özelge talebinin hangi konuları kapsayabileceği gibi hususlar hakkında aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

1. Özelgenin (mukteza) tanımı

Özelge, mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından, kendilerince açık olmayan ve tereddüt ettikleri konular hakkında yazılı olarak açıklama talebinde bulunmaları üzerine yetkili makamlarca kendilerine verilen yazılı görüştür.

2. Özelge komisyonunun yapısı ve görevleri

Vergi Usul Kanunu’nun 6009 Sayılı Kanun ile değişik 413. maddesinde, sirküler ve özelge oluşturmaya yetkili olan komisyonun teşekkülü ile ilgili düzenleme yer almaktadır. Yönetmelikte bu komisyonun, Başkanlık bünyesinde, Gelir İdaresi Başkanı veya tevkil etmesi (TDK: vekil etme) halinde gelir yönetimi daire başkanlıklarından sorumlu olan bir başkan yardımcısının başkanlığında, üç kişiden az olmamak şartıyla gelir yönetimi daire başkanlıklarından sorumlu daire başkanlarından teşekkül edeceği belirtilmektedir.

Komisyon, mükelleflerin ve vergi sorumlularının özelge taleplerine uygun olarak özelge tayinine yetkili makamlarca hazırlanan özelge taslaklarını değerlendirerek tayin edilecek özelgeleri ve gerekli görmesi halinde vergi uygulamalarına ilişkin olarak tüm mükellefler bakımından uygulamaya yön vermek ve tereddüt edilen hususlara açıklık getirmek amacıyla yayımlanacak sirkülerleri oluşturacaktır. Komisyon özelge taslaklarını oy çokluğu ile aynen veya değiştirerek onaylayacaktır.

3. Özelge kapsamında değerlendirilmeyecek başvurular

Mükelleflerin özelge kapsamında değerlendirilmeyecek olan başvuruları aşağıdadır.

a. Başkalarının vergi durumları hakkında bilgi ve izahat talepleri.

b. Yargıya intikâl etmiş olaylara ilişkin izahat talepleri.

c. Hakkında vergi incelemesi yapılmakta olan mükelleflerce veya vergi sorumlularınca incelemeye konu olan işlemlerle ilgili izahat talepleri.

ç. Somut bir olaya dayanmayan, teorik hususlara ilişkin bilgi ve izahat talepleri.

d. Mücbir sebep hâli ilanı, vergi borçlarının terkini, belge düzenine ilişkin yetkilerin kullanılması gibi kanunlarla uygulamanın tespitine dair Maliye Bakanlığına yetki verilen konulara ilişkin talepler. e. Mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergi uygulamaları ile ilgili işlemlerinin gerçekleşmesinden sonra yaptıkları başvuruları ile Vergi Usul Kanunu’nun 122. maddesine göre vergi hataları ile ilgili yapılan düzeltme talepleri ve 124. maddesine göre Maliye Bakanlığınca incelenecek olan şikâyet yoluyla müracaatlar.

f. Sözlü veya yazılı olarak veya internet aracılığıyla, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca yapılan talepler.

4. Özelge talebinde bulunabilecekler

Yönetmelikte kimlerin mukteza talebinde bulunabilecekleri de sayılmıştır. Buna göre;

- Mükellefler,

- Vergi sorumluları,

- Bunların mirasçıları,

- Yetki belgesine sahip kanuni temsilcileri veya vekilleri

özelge talebinde bulunabileceklerdir.

Odalar ve birlikler gibi mesleki kuruluşlar, kendi mükellefiyetleri ile ilgili olanlar hariç olmak üzere üyelerine ilan etmek üzere özelge talebinde bulunamazlar. Ancak, bu kuruluşlar Başkanlıktan, vergilendirme ile ilgili konularda özelge niteliğinde olmayan görüş talep edebileceklerdir.

5. Özelge talep edilecek merci

Yönetmelikte özelge taleplerinin, mükelleflerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından sürekli mükellefiyetlerinin bulunduğu Vergi Dairesi Başkanlıkları ile Vergi Dairesi Başkanlığı bulunmayan illerde Defterdarlıklara yapılması gerektiği belirtilmektedir.

Öte yandan diğer mükellef veya vergi sorumluları, ikametgâh veya kanuni merkezlerinin bulunduğu Vergi Dairesi Başkanlıkları ile Vergi Dairesi Başkanlığı bulunmayan illerde Defterdarlıklara; ikametgâhı veya kanuni merkezi bulunmayanlar ise Ankara, İstanbul ve İzmir Vergi Dairesi Başkanlıklarından herhangi birine başvurabileceklerdir.

6. Özelge talep şekli

Özelge talepleri, Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinde bir örneği yer alan “Özelge Talep Formu” kullanılmak suretiyle yapılacaktır. Söz konusu form kullanılmaksızın yapılacak özelge talepleri kabul edilmeyecektir. (“Özelge Talep Formu” örneğine sirkülerimiz ekinde yer verilmiştir.)

7. Taleplerin değerlendirilmesi ve özelge tayini

Vergi Dairesi Başkanlıkları ile Vergi Dairesi Başkanlığı bulunmayan illerde Defterdarlıklar özelge taleplerini, sirkülerimizin 3. 4. ve 5. bölümlerinde yer alan hükümler bakımından değerlendireceklerdir. Söz konusu hükümlere aykırı bir durumun varlığı hâlinde, başvuru sahibine yazılı ve gerekçeli olarak gerekli bildirim yapılacaktır.

Bu makamlarca konu, kapsam ve ilgili olduğu mevzuat bakımından ilk defa özelge talep edilen hususlara ilişkin olarak özelge taslağı hazırlanarak, Başkanlığa gönderilecek ve Komisyonun onayından sonra özelge tayin edilecektir.

Komisyonca onaylanmış özelgeler emsâl teşkil etmek üzere Özelge Otomasyon Sisteminde bu amaçla hazırlanan emsâl özelge havuzuna konulur. Özelge Otomasyon Sistemi Maliye Bakanlığı tarafından oluşturulacaktır.

Vergi dairesi başkanlıkları ile vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde defterdarlıklar, Komisyonda oluşturulmuş sirküler veya özelgeler ile konu, kapsam ve ilgili olduğu mevzuat bakımından tamamen aynı mahiyeti taşıyan bir hususta özelge talebinde bulunulması hâlinde, Komisyon tarafından oluşturulan sirküler veya emsâl özelge havuzunda yer alan özelgelere uygun olmak şartıyla özelge verebileceklerdir.

8. Sirküler

Sirküler yönetmelikte; vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından açık olmayan ve tereddüt edilen konular hakkında aynı durumda olan tüm mükellef ve vergi sorumluları için uygulamaya yön vermek ve açıklık getirmek üzere Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yayımlanan görüş olarak tanımlanmıştır.

Başkanlık, mükelleflerin ve vergi sorumlularının vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından müphem ve tereddüdü mucip gördükleri hususlar hakkında tüm mükelleflere yönelik olarak uygulamaya yön vermek ve açıklık getirmek üzere sirküler yayımlayabilecektir. Komisyonca hazırlanarak Bakan veya Başkan tarafından imzalanan sirkülerler Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde yayımlanacaktır.

9. Yürürlük

“Mükelleflerin İzahat Taleplerinin Cevaplandırılmasına Dair Yönetmelik” yayımı tarihinde (28 Ağustos 2010) yürürlüğe girmiştir. Yönetmeliğin “Cevaplandırılmayı bekleyen izahat talepleri” başlıklı geçici 1. maddesi uyarınca, yayım tarihine kadar yapılmış müracaatlara cevaben tayin edilecek özelgeler için de bu Yönetmelik hükümleri uygulanacaktır.