Yazıyı Paylaş

Yazıyı Oyla

Bir yıl boyunca çalışan insanın bir süre dinlenmesi, beden ve ruh sağlığı için zorunlu bir ihtiyaç. Diğer yandan, yılın belli bir döneminde işten uzak kalıp dinlenmek, çalışanların verimliliğini ve motivasyonunu olumlu yönde etkileyen önemli bir husus. Bu nedenle de çalışanların yıllık izin hakkı Anayasa ile güvence altına alınmış.

Bu bağlamda çalışanların yıllık ücretli izin hakkı, temelini Anayasa'dan alan, şahsın öz varlığına dayalı Anayasal bir hak olup, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

İZNE HAK KAZANMA

İşçinin yıllık ücretli izne hak kazanabilmesi için işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olması gerekiyor. Bir yıldan az çalışılmış olması durumunda izin hakkı doğmuyor.
Bir yıllık sürenin hesabında işçinin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilerek göz önüne alınır.

YILLIK İZİN SÜRELERİ

Yıllık ücretli izin süresi, işçinin çalıştığı işyerindeki hizmet süresine göre belirleniyor. Hizmet süresi;

- Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlar için ondört iş gününden,

- Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlar için yirmi iş gününden,

- Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlar için yirmialtı iş gününden, az olamıyor.

Bu süreler asgari izin süreleri olup, toplu iş sözleşmeleri veya bireysel hizmet sözleşmeleri ile artırılması mümkün. Ayrıca, 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 iş gününden az olamıyor.

İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmıyor. Bu günlerin, yukarda belirtilen izin sürelerine eklenmesi gerekiyor.

İZİN SÜRESİ BÖLÜNEMEZ

Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Yıllık ücretli iznin, izin süreleri içinde kesintisiz bir şekilde verilmesi zorunludur. Ancak tarafların rızasıyla, bir bölümü on günden az olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.

İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

EKSTRA YOL İZNİ

İşçi yıllık ücretli iznini işyerinin bulunduğu yerden başka yerde geçirecekse, talep etmesi ve bu hususu belgelemesi koşuluyla, gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere, işveren işçiye toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorunda.

İZİN ÜCRETİ NE ZAMAN ÖDENİR?

İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini, işçinin izne başlamasından önce peşin olarak ödemek ya da avans olarak vermek zorunda.

Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenmesi gerekiyor. Yıllık izin ücreti sigorta primine tabi olup, sigorta primi işçi ve işveren paylarının ödenmesine devam edilir.

İzinde çalışma yasağı

Yıllık ücretli izin kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı başka bir işte çalıştığı tespit edilirse, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.

Kaynak: Metin Taş-Sezgin Özcan / Akşam